Yapay zekâ yazar ama yazar olamaz!
İçinde bulunduğumuz çağda bilim, sanat ve özellikle konumuz olan edebiyat tek başına bir üretim olmaktan çıkıp çoklu üretime doğru inanılmaz hatta yetişilemez bir hızla ilerlemektedir. Yani şimdiye kadar bireysel çalışıp üreten edebiyatçılar artık bu tek başınalıktan çıkıp ortak üretime doğru yol almakta veya yol almak zorunda kalacaklar. Fakat buradaki üretim ortağı bir başka birey değil bir araç olacaktır. Öyle bir zaman dilimine denk geldik ki okuduğumuz bir metni ya da eseri yazan yazar mı, araç mı? Diye sorar olduk. Bütün bunlar yetmezmiş gibi bu gelişmelerle birlikte yapay zekâ günlükleri, insan araç ortak metinleri, sonsuz varyasyonlu öyküler gibi yeni metin türleri karşımıza çıkar oldu. Bütün bu gelişmeler ışığında gerek söyleşilerinde ve gerekse birebir sohbetlerimizde şair, yazar Aydın Şimşek’in bu konudaki düşünceleri çok önemli ve okurlara aktarmak gereği kaçınılmazdır.
A.Şimşek, insan deneyimi ile üretilen edebi metinlerin yapay zekâ üretiminden farklı değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Ona göre yapay zekâ güzel bir edebi metin üretebilir ve buna rağmen yapay zekâ yaratıcı özne olamaz. Çünkü yapay zekâda yaşamın içinden süzülen bir bilinç yoktur ve bu sebeple acı, mutluluk, hüzün vs. duygulanımlar olmadığı gibi bunların sonucu yapay zekâdan etik sorumluluk da beklenemez. A. Şimşek, söyleşilerinde edebiyatın insan deneyimlerinin sonucunda ortaya çıkması ve yazarın tanıklığını aramak, hissetmek ve hissettirmek gerektiğinin altını çiziyor. Biçimsel olarak kusursuz bir metin üretmenin tek başına yeterli olamayacağını savunuyor.
Oysa insan ve yapay zekâ edebi metin üretimleri arasındaki en önemli farklardan birisi de insan öğrendiklerini ya da yaşadıklarını hatırlayarak ve üretirken de hisseder, yapay zekâ ise sadece istatistiklerden yola çıkar, üretiminden asla pişmanlık duymaz, vicdan geliştirmez ve bu sebeplerdendir ki yapay zekâ ürettiğinden sorumlu da değildir. İşte bu noktada A. Şimşek anlatılarında bedeli ödenmeyen bu tür metinlerin edebiyatı niceliğe boğmaktan öteye gidemeyeceğini belirtiyor.
Sonuç olarak A. Şimşek’e göre yapay zekâ yazar ama yazar olamaz çünkü yapay zekâ sadece bir araçtır. Üretilen eserler estetik olması gerektiği kadar da etik kaygılar taşımalıdır. Gelecekte asıl tehlike teknoloji değil edebiyatın ve sanatın kolaycılığa teslim olmasıdır. Yapay zekâ yeni biçimsel formlar önerebilir ki bu önerileri ile yazarla ortaklık da yapabilir ama içeriğin oluşumu, çok boyutlu yapısıyla yaratıcı özneye yani insana aittir. Ona göre edebiyatın özü insan bilinci, deneyimi, etik tanıklığı ve sorumluluğudur.